Gepaste terughoudendheid

Het past me niet om me met politiek bezig te houden. Maar wel met de gevolgen van politieke zaken voor mensen. De situatie in Noord Congo heeft alles te maken met politiek. En dat gaat al vele tientallen jaren terug.

Wat mij het meest heeft beangstigd in de laatste dagen in Goma, is het feit dat iedereen weet dat er iets staat te gebeuren. Dat op mijn laatste dag daar geen kind meer op straat speelde, veel winkels niet meer open gingen, en dat het straatbeeld overheerst werdt door blauwhelmen en gewapende milities.

Iedereen lijkt zich voor te bereiden op wat niet te voorkoemn is: oplaaiende conflicten, geweld tegen burgers. Goma is een smeltkroes van bevolkingsgroepen, waar binnenkort nog eens duizenden nieuwe vluchtelingen bijkomen. En dan zijn er ook nog de groeperingen die de stad dreigen over te nemen. Niemand weet wat er gaat gebeuren, maar de spanningen zijn voelbaar. Straten worden geblokkeerd, op de universiteiten worden rassen gediscrimineerd. En dan gaan jongeren ook nog eens de straat op om te protesteren tegen het oplaaiende geweld.

Politiek gezien speelt ook Rwanda een rol in dit geheel. Het is bekend dat dat klaine buurland de Kivu provincies terugwil, zoals ook duidelijk is dat de genocide van 1994 nu opnieuw een belangrijke rol speelt. De tegenstellingen tussen verschillende groepen dreigen opnieuw vele doden te gaan kosten.

Tijdens mijn laatste dag heb ik ondervonden hoe het is om in zo'n explosief gebied te zitten. Nadat ik met collega's Susanne en Lea was wezen eten, keerden we terug naar ons guesthouse, om te zien dat twee rebellen/miltairen vlak voor osn deur stonden. Met wapens. Onze chauffeur was direct alert, gaf een duidelijke boodschap door aan zijn meerderen dat er iets speelden. Wij realiseerden ons dat we zomaar ineens midden in een sluimerend conflict terecht konden komen. een conflict waar we geen deel aan hadden, maar waar we wel bij betrokken konden raken. Er hoeft maar een gek met een geweer te zijn die denkt een daad te kunnen stellen.

Ik moet ook eerlijk zeggen dat ik blij ws dat ik de volgende dag weg zou gaan, amaar dat ik me zorgen maakte over Suzanne, die nog tot zaterdag in Goma is. Ik weet dat CARE alert is, en ik geloof dat er niets zal gebeuren, maar ik heb gemerkt hoe dichtbij het ineens kan komen.

Op de terugweg naar Kigali (Rwanda) merkte ik dat ook in Rwanda meer militairen te zien zijn. Niemand wilde iets zeggen, maar ook daar weet men dat er iets komt. Dat wat het meest dreigend is voor iedereen, is de snelle opmars van de rebellengroep die Goma in wil nemen. Er zijn 17.000 man VN-troepen in Goma, maar die zijn er om burgers te beschermen. Wat gebeurt er als zij ineens bij gevechten betrokken worden.

Ik ben thuis, maar ik hoor nog de laastet gesporkken in Goma. Tot nu toe ging het over conflicten, inmiddels heeft iedereen het over een naderende oorlog. Ik hoop voor die tienduizenden vluchtelingen en voor al die mensen die in Goma geen kant op kunnen, dat dat niet gebeurt. Maar ik vrees dat het bijna onvermijdelijk is.